Sigorta ve Tahkim Hukuku

Her yıl trafiğe çıkan araç sayısındaki artış ile beraber trafik kazalarında da ciddi oranlarda artış yaşanmaktadır. Trafik kazaları nedeniyle; malvarlığında, kazazedenin kendisinde veya yakınları nezdinde maddi ve manevi zararlar oluşabilmektedir. Bu durum, yasal bir tazminat talebinin doğmasına neden olmaktadır. Tazminat taleplerinizi hiçbir hak kaybına uğramadan alabilmek için, Ahmet Mete Hukuk Bürosu olarak 30 yılı aşkın tecrübemizle sunduğumuz uzman trafik kazası avukatı desteğinden faydalanmanız yararınıza olacaktır.

Sigorta; sigortalının prim ödemesi karşılığında gerçekleşme olasılığı olan kaza, yaralanma, yoksun kalma gibi zararların giderilmesini amaçlayan bir düzenlemedir. Sigortalı kişiler ile sigorta şirketleri arasında oluşan bu hukuki ilişkiyi ve sigorta şirketlerinin çalışmalarını düzenleyen kurallar bütününe Sigorta Hukuku denmektedir.

Sigorta hukuku davası, sigorta hizmetini satın alan kişi ile sigorta şirketleri arasında doğan uyuşmazlıkların çözümünü kapsar. Bu davalarda en sık karşılaşılan uyuşmazlık türü; sigorta şirketlerinin, zararın oluşmasında sigortalının kusuru olduğunu iddia ederek poliçede belirtilen teminat tutarlarını ödemekten kaçınması ya da eksik/yetersiz ödeme yapmasından kaynaklanmaktadır.

Trafik kazaları; ölümlü, yaralanmalı ve maddi hasarlı olmak üzere üç şekilde sonuçlanmaktadır. Bu kazalar araç sürücülerinden kaynaklanabildiği gibi yayalardan kaynaklı da olabilmektedir. Araç sürücüleri kırmızı ışık ihlali, alkollü araç kullanma gibi ihlallerle kazaya sebep olurken; yayalar da yola kontrolsüz çıkma veya yaya geçitlerini kullanmama gibi hatalar yapabilmektedir.

Trafik kazası kusur oranı, meydana gelen kazanın gerçekleşmesinde tarafların sorumluluk yüzdelerini belirler. Bu oranlara; kaza yapan tarafların uzlaşarak tuttukları tutanaklar, olay yerinin farklı açılardan çekilmiş fotoğrafları ve tanık beyanlarının incelenmesi sonucunda karar verilir. Taraflar kendi aralarında uzlaşamazsa, olay yerine çağrılan polis veya jandarma tarafından tutanak tanzim edilir. Resmi tutanakta yer alan ihlal maddeleri, tarafların kusur oranlarını göstermektedir.

“Trafik kazalarında hasarı kim karşılar?” sorusunun cevabı, kazanın oluş şeklinin incelenmesi sonucunda verilebilir. Sigorta şirketleri, maddi hasarlı kazalarda karşı tarafın kazadaki kusuru oranında hasar tazminatı ödemesi yapmaktadır. Yapılan ödemenin yetersiz olması ya da yan sanayi ürünler kullanılarak aracın orijinalliğinin bozulması durumunda, uzman bir trafik avukatının hukuki müdahalesiyle hasar tazminatı ödemesi karşı sigorta şirketinden kusur oranında eksiksiz olarak tazmin edilir.

Trafik kazası tazminatı; haksız fiil hukuki sorumluluğundan kaynaklanmakta olup hem bedensel hem de malvarlığı zararlarını ifade etmektedir. Bu zararlar; araç sürücüsü, sahibi, işleteni, sigorta şirketi veya güvence hesabından istenebilmektedir. Tazminat talepleri temel olarak iki başlık altında toplanır:

• Kişinin yaralanması ve ölümüne bağlı maddi/manevi tazminat talepleri
• Araçtaki zarardan kaynaklı maddi tazminat talepleri

Trafik kazası nedeniyle yaralanma veya sakat kalma (maluliyet) halinde, kişilerin kısa süreli veya ömür boyu çalışamamasına bağlı zararlar oluşmaktadır. Bu süreçteki tedavi masrafları da ayrı bir zarar kalemidir. Çalışamamaktan, iş gücü kaybına uğramaktan, ekonomik geleceğin sarsılmasından ve kazanç kaybından kaynaklanan zararlar ile tedavi giderleri maddi tazminat olarak talep edilebilir.

Yaralanan ve sakat kalan kişiler ile ağır bedensel yaralanma halinde yakınları, yaşadıkları elem, üzüntü ve ıstırap nedeniyle manevi tazminat da isteyebilirler.

Trafik kazasında ölüm meydana gelmiş ise ölenin yakınlarının açabileceği tazminat davaları şunlardır:

• Destekten yoksun kalma tazminatı
• Ölüm öncesi tedavi giderleri
• Cenaze ve defin masrafları
• Yaşanan acı ve kayıp nedeniyle manevi tazminat

Yaralanmalı trafik kazalarında ise istenebilecek bedensel tazminatlar şunlardır:

• Sürekli iş göremezlik tazminatı
• Geçici iş göremezlik tazminatı

Trafik kazası sonucunda araçta meydana gelen her türlü zararın ilgililerden tazminine yönelik talepler bu kapsamda değerlendirilir.

Araç Değer Kaybı Zararı Nedir?

Değer kaybı; trafik kazası sonucu hasar gören aracın onarılmasına rağmen piyasa değerinde oluşan azalmadır. Aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el satış değeri arasındaki farktır. Bu miktar; hasarın niteliğine, aracın üretim yılına, markasına, modeline ve kilometresine göre değişir. Değer kaybının doğru belirlenmesi ve tahsili için avukat uzmanlığı lehinize olacaktır.

Hasar Bedeli Nedir?

Hasar bedeli; kazalı araçta oluşan teknik nitelikteki zararın giderilmesi, tamir işlemi ve parça değişimi için yapılan onarım giderlerini kapsamaktadır.

Hasar Farkı Bedeli Nedir?

Sigorta şirketleri, hasara uğrayan araçlar için nakdi ödeme yapmak yerine aracın anlaşmalı bir serviste onarılmasını (aynen tazmin) tercih edebilir. Ancak onarım sürecinde eşdeğer/orijinal parça yerine yan sanayi parçaların kullanılması veya işçiliğin kusurlu yapılması sigorta şirketinin sorumluluğundadır. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları gereğince, onarımı mümkün olmayan parçanın eşdeğer veya orijinali ile değişimi şarttır. Mevzuata aykırı, düşük kaliteli parça kullanımı durumunda sigorta şirketinden “hasar farkı bedeli” veya “uygun parçanın takılması” talep edilebilir.

Trafik kazası tazminatı davaları son derece teknik ve hassas süreçler barındırır. Bu hukuki sürecin, alanında uzmanlaşmış bir trafik kazası avukatıyla yürütülmesi hak kaybı yaşanmaması için en sağlıklı yoldur. Ahmet Mete Hukuk Bürosu olarak bu alandaki deneyimimizle yanınızdayız; dava süreçleri ve avukatlık ücretleri hakkında bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Tazminatların alınabilmesi için avukat desteği mağdurun tercihine bağlı olsa da, bireysel başvurularda ciddi hak kayıpları yaşanabilmektedir:

• Kişinin kendi başvurusu ile aldığı ödeme miktarı ile, uzman bir avukatın Sigorta Tahkim Komisyonu aşaması dahil yürüttüğü süreç sonunda alınan tazminat arasında genellikle ciddi bir lehe fark oluşur.
• Bireysel başvurularda evrak eksikliği veya hatalı bilgi sunumu süreci uzatır, enflasyon ve zaman kaybı nedeniyle alınacak tazminat eriyebilir.
• Uzman avukatla çalışıldığında; bedensel zararların yanı sıra aracınızın reel değer kaybı, tamir süresince oluşan ticari kazanç kaybı veya araç mahrumiyeti bedeli gibi tüm kalemler eksiksiz hesaplanarak tahsil edilir.

Ölümle sonuçlanan trafik kazalarında vefat edenin yakınları; destekten yoksun kalma tazminatı, ölüm öncesi hastane/bakım giderleri, cenaze/defin giderleri ve manevi tazminat talep edebilir. Destekten yoksun kalma tazminatının en temel özelliği, vefat edenin kişiliğine bağlı olmaksızın doğrudan desteğini kaybeden (eş, çocuk, anne, baba vb.) kişilere tanınmış bağımsız bir hak olmasıdır.

Ölümlü kazalarda ölenin desteğinden yoksun kalan herkes (eş, çocuk, anne-baba olabileceği gibi ispatlanması kaydıyla komşu, nişanlı, gelin vb.) dava açabilir. Yaralanmalı kazalarda ise yaralanan kişi bizzat maddi ve manevi tazminat talep edebilirken, ağır kalıcı sakatlıklarda mağdurun yakınları da manevi tazminat davası açabilmektedir. Sadece maddi hasarlı kazalarda ise aracın ruhsat sahibi davacı konumundadır.

Trafik kazalarında zarar veren sürücüye, araç sahibine (işleten) veya ilgili sigorta şirketlerine dava açılabilir. Karşı tarafın trafik sigortası (Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) poliçe limitleri dahilinde sorumludur. Eğer zarar poliçe limitini aşıyorsa ve karşı aracın kaskosu (İhtiyari Mali Mesuliyet – İMM) varsa kalan tutar kaskodan talep edilir. Aksi takdirde, bakiye zarar için doğrudan araç sürücüsü ve sahibinin şahsi malvarlığına yönelik dava yoluna gidilir. Ödemeler, kazadaki kusur oranlarına göre hesaplanarak yapılır.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 109. maddesine göre motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler; zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl ve her halükarda kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Eylem aynı zamanda ceza kanunları gereği suç teşkil ediyorsa, daha uzun olan ceza zamanaşımı süreleri de uygulanabilmektedir.

Maddi ve manevi tazminat davaları kaza sorumlularına karşı açılır. Bu sorumlular şunlardır:

• Araç Sürücüsü: Kazaya doğrudan sebebiyet veren kişi.
• Araç İşleteni (Ruhsat Sahibi): 2918 sayılı Kanun gereği aracın mülkiyetine sahip olan veya aracı uzun süreli kiralayan kişi (kusursuz sorumluluk ilkesi gereği).
• Sigorta Şirketleri: Kazaya karışan aracın Zorunlu Trafik Sigortası ve poliçe kapsamında İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM) teminatı sunan Kasko Şirketi, poliçe limitleri dahilinde üçüncü şahıslara verilen zararları kaza tarihi itibariyle karşılamakla yükümlüdür.