Tazminat davaları, kişinin uğradığı zararın niteliğine göre maddi ve manevi tazminat davası olmak üzere ikiye ayrılır. Bir tazminat davasının yürütülebilmesi için öncelikle zarara sebep olan haksız fiilin (hukuka aykırı eylemin) ve tazminat talebinin konusunun net bir şekilde belirlenmesi gerekir. Dava sebepleri ve süreç genel hatlarıyla şu şekildedir:

• Haksız Fiil ve Zararın Tespiti: Tazminat talebinde bulunabilmek için öncelikle hukuka aykırı bir eylemin gerçekleşmiş olması gerekir. Dava, bu fiilin ve ortaya çıkan zararın tespit edilerek yetkili mahkemeye sunulmasıyla açılır.

• Ceza ve Hukuk Davalarına Dayalı Tazminatlar: Tazminat talepleri sıklıkla, sonuçlanmış bir ceza veya hukuk davasındaki haklılık payına dayanır. Örneğin; “hakaret” suçundan hüküm giyen bir kişiye karşı, olayın mağduru tarafından yaşanılan manevi yıpranma gerekçe gösterilerek manevi tazminat davası açılabilir.

• Trafik Kazalarından Doğan Tazminatlar: Meydana gelen bir trafik kazasında, kusurlu olan ve karşı tarafın zararına sebep olan kişiye karşı dava açılması mümkündür. Özellikle sigorta poliçesi kapsamında karşılanması mümkün olmayan maddi kayıplar (araç değer kaybı, kazanç kaybı vb.) için kusurlu tarafa maddi tazminat davası yöneltilebilir.